Pāvesta legāts Vilhelms no Modenas atļauj Vācu ordenim celt Jelgavas un Kuldīgas pilis.

[1242.g. 19.aprīlī, Balgā]
______________________________________________________________________________

 

Wilhelmus, Divina misericordia episcopus quondam Mutinensis, penitentiarius domini pape, apostolice sedis legatus, omnibus, presentes litteras inspecturis, salutem in nomine Ihesu Christi. Non recessit a memoria nostra, quod cum conversaremur in Livonia[1], ibi tunc sicut et nunc officio legationis fungentes, quandam fecimus ordinationem[2] de construendo castro super flumine[3] Semigallorum in loco, usque ad quem poterant naves cum victualibus ascendere, quia locum Medzothen[4], qui superius erat, non poteramus[5]  commode  retinere. Item aliam ordinationem fecimus de limitatione Rigensis, Semigallensis[6],   Curoniensis   dyocesum. Terciam quoque inter H[enricum], primum episcopum Curonie, et fratres de Theutonica[7] domo, qui tunc Christi[8] milites dicebantur, et omnes istas ordinationes fecimus sigilli nostri[9] appensione muniri. Tenorem autem omnium predictorum non possumus per omnia recordari, pro certo tamen tenemus, quod hoc ideo pleno cum multis habito consilio principaliter fecimus, ut ex hiis augmentaretur processus nove christianitatis illius. Cum igitur propter hoc appareat in nullo vel in modico profecisse, intelleximus alium modum, per qucm evidentiorem profectum speramus, cooperante gratia Domini nostri[10] Ihesu Christi. Ideoque auctoritate, qua fungimur apostolica, concedimus fratribus de domo Theutonica[11] locum m flumine vel super flumine[12], vel circa flumen Semigallie ubicunque commodius et utilius videbitur [ad profectum christianitatis ad edificandum castrum vel munitionem seu civitatem, ita quod ipsum locum et in circuitu eius duo miliaria habeant cum omni libertate, iurisdictione, decimis, ac omni temporali profectu. Item locum alium concedimus eisdem fratribus in terminis Curonie circa flumen Wynda[13], vel alibi, secundum quod eis ad profectum christianitatis utilius esse videbitur][14] ad edificandum, sicut supradictum est, et duo miliaria in circuitu eius cum supradicta libertate, iurisdictione, decimis ac omni temporali profectu, et si forte iuxta mare fieret, quod non possent eis duo miliaria contra mare de terra suppleri, hoc in proximioribus locis, sicut poterit commodius fieri, suppleatur. Has autem concessio-nes tali modo et tali[15] tenore atque conditione fecimus, ut cum ad divisionem[16] terrarum inter fratres predictos et episcopum, qui pro tempore ibi fuerit, pervenietur, quotacunque fuerit pars terrarum, que fratribus assignari debuerit, predicta loca edificiorum cum duobus miliaribus in circuitu fratribus assignetur, in tanta dumtaxat valoris estimatione, quanta fuit[17] boni viri arbitrio, antequam fratres ceperint edificare ibidem. Ipsas vero concessiones fecimus et facimus predictis fratribus ad promotionem christianitatis, auctoritate qua fungimur apostolica, non obstantibus tribus predictis ordinationibus, si istis concessionibus in aliquo forsitan contradicere viderentur. Rogamus igitur omnes fideles Christi, et eis in remissionem peccatorum iniungimus, quatinus si ad predictas edificationes a fratribus fuerint requisiti, sint ad hoc[18] favorabiles et[19] benigni. Precipimus quoque omnibus christianis in virtute Spiritus Sancti ac vere obedientie, quod fratres in predictis concessionibus ac[20] edificatioriibus nullatenus audeant molestare. Datum in castro[21] Balga, anno gracie m’cc’xl’ij[22], indietione XV, xiij kalendas Maii.
_____________________________________________________________________________

Avots: Latvijas vēstures avoti. 2. sēj.: Senās Latvijas vēstures avoti. 2.burtnīca. Red. Švābe, A. Rīga: Latvijas Vēstures institūta apgādiens, 1940., Nr.249, 237.-240.lpp.

Publicēts arī: Liv-, Est- und Curländisches Urkundenbuch. Hrsg. von F.G.Bunge u.a. Bd. I, Reval, 1853. n.171.

Dokumenta atrašanās vieta: divi latīņu teksta transsumti Kēnihsbergā Valsts arhīvā – a) 1291.gada 12.februāra transsumts (Schiebl. 17, n. 17), kas likts šīs publikācijas pamatā; b) 1415.gada 14.decembra transsumts (Schiebl. L.S.41, n.13), kas izmantots salīdzināšanai. 14.gs. teksts lejasvācu valodā (acīmredzot tulkojums no klūdaina latīņu noraksta) – Latvijas Valsts arhīvā ) Kurländisches Kopialbuch, 7.–8. lp. [Latvijas vēstures avoti. 2. sēj.: Senās Latvijas vēstures avoti. 2.burtnīca. Red. Švābe, A. Rīga: Latvijas Vēstures institūta apgādiens, 1940., Nr.249, 238.lpp.]

Dokumenta teksts lejasvācu valodā


[1] Lyvoniam (šeit un turpmāk norādes uz atšķirībām 1415.gada 14.decembra transsumtā).

[2] ordinacionem fecimus.

[3] flumen.

[4] Mazote.

[5] poteremus.

[6] Seko – “et”.

[7] Thewtonica.

[8] Šeit un arī turpmāk tekstā – “Cristi”.

[9] nostri sigilli.

[10] Trūkst vārda “nostri”.

[11] Thewtonica domo.

[12] flumen.

[13] Wynde.

[14] Iekavās liktais teksts izlaists šī dokumenta publikācijā Liv-, Est- und Curländisches Urkundenbuch. Hrsg. von F.G.Bunge u.a. Bd. I, Reval, 1853. n.171.

[15] Trūkst varda “tali”.

[16] Diversionem.

[17] sint.

[18] hec.

[19] atque.

[20] et.

[21] Seko “de”.

[22] millesimo ducentesimo xlij.

Dokumenta teksts lejasvācu valodā

Ievietots: 28.08.2001.

HISTORIA.LV