Pāvesta legāts Vilhelms no Modenas atļauj Vācu ordenim celt Jelgavas un Kuldīgas pilis.
[1242.g. 19.aprīlī, Balgā]
______________________________________________________________________________
Wilhelmus,
Divina misericordia episcopus quondam Mutinensis, penitentiarius domini pape,
apostolice sedis legatus, omnibus, presentes litteras inspecturis, salutem in
nomine Ihesu Christi. Non recessit a memoria nostra, quod cum conversaremur in
Livonia[1],
ibi tunc sicut et nunc officio legationis fungentes, quandam fecimus
ordinationem[2] de construendo castro
super flumine[3]
Semigallorum in loco, usque ad quem poterant naves cum victualibus ascendere,
quia locum Medzothen[4],
qui superius erat, non poteramus[5]
commode retinere. Item aliam
ordinationem fecimus de limitatione Rigensis, Semigallensis[6],
Curoniensis dyocesum. Terciam quoque inter H[enricum], primum
episcopum Curonie, et fratres de Theutonica[7]
domo, qui tunc Christi[8]
milites dicebantur, et omnes istas ordinationes fecimus sigilli nostri[9]
appensione muniri. Tenorem autem omnium predictorum non possumus per omnia
recordari, pro certo tamen tenemus, quod hoc ideo pleno cum multis habito
consilio principaliter fecimus, ut ex hiis augmentaretur processus nove
christianitatis illius. Cum igitur propter hoc appareat in nullo vel in modico
profecisse, intelleximus alium modum, per qucm evidentiorem profectum speramus,
cooperante gratia Domini nostri[10]
Ihesu Christi. Ideoque auctoritate, qua fungimur apostolica, concedimus
fratribus de domo Theutonica[11]
locum m flumine vel super flumine[12],
vel circa flumen Semigallie ubicunque commodius et utilius videbitur [ad
profectum christianitatis ad edificandum castrum vel munitionem seu civitatem,
ita quod ipsum locum et in circuitu eius duo miliaria habeant cum omni libertate,
iurisdictione, decimis, ac omni temporali profectu. Item locum alium concedimus
eisdem fratribus in terminis Curonie circa flumen Wynda[13],
vel alibi, secundum quod eis ad profectum christianitatis utilius esse videbitur][14] ad edificandum, sicut
supradictum est, et duo miliaria in circuitu eius cum supradicta libertate,
iurisdictione, decimis ac omni temporali profectu, et si forte iuxta mare fieret,
quod non possent eis duo miliaria contra mare de terra suppleri, hoc in
proximioribus locis, sicut poterit commodius fieri, suppleatur. Has autem
concessio-nes tali modo et tali[15]
tenore atque conditione fecimus, ut cum ad divisionem[16]
terrarum inter fratres predictos et episcopum, qui pro tempore ibi fuerit,
pervenietur, quotacunque fuerit pars terrarum, que fratribus assignari debuerit,
predicta loca edificiorum cum duobus miliaribus in circuitu fratribus assignetur,
in tanta dumtaxat valoris estimatione, quanta fuit[17]
boni viri arbitrio, antequam fratres ceperint edificare ibidem. Ipsas vero
concessiones fecimus et facimus predictis fratribus ad promotionem
christianitatis, auctoritate qua fungimur apostolica, non obstantibus tribus
predictis ordinationibus, si istis concessionibus in aliquo forsitan
contradicere viderentur. Rogamus igitur omnes fideles Christi, et eis in
remissionem peccatorum iniungimus, quatinus si ad predictas edificationes a
fratribus fuerint requisiti, sint ad hoc[18]
favorabiles et[19] benigni. Precipimus
quoque omnibus christianis in virtute Spiritus Sancti ac vere obedientie, quod
fratres in predictis concessionibus ac[20]
edificatioriibus nullatenus audeant molestare. Datum in castro[21]
Balga, anno gracie mccxlij[22],
indietione XV, xiij kalendas Maii.
_____________________________________________________________________________
Avots:
Latvijas vēstures avoti. 2. sēj.: Senās Latvijas vēstures avoti.
2.burtnīca. Red. Švābe, A. Rīga: Latvijas Vēstures institūta apgādiens,
1940., Nr.249, 237.-240.lpp.
Publicēts arī:
Liv-, Est- und Curländisches Urkundenbuch. Hrsg. von F.G.Bunge u.a. Bd.
I, Reval, 1853. n.171.
Dokumenta atrašanās
vieta: divi
latīņu teksta transsumti Kēnihsbergā Valsts arhīvā a) 1291.gada
12.februāra transsumts (Schiebl. 17, n. 17), kas likts šīs publikācijas
pamatā; b) 1415.gada 14.decembra transsumts (Schiebl. L.S.41, n.13), kas
izmantots salīdzināšanai. 14.gs. teksts lejasvācu valodā (acīmredzot
tulkojums no klūdaina latīņu noraksta) Latvijas Valsts arhīvā ) Kurländisches
Kopialbuch, 7.8. lp.
Dokumenta teksts lejasvācu valodā
[1] Lyvoniam (šeit un turpmāk norādes uz atšķirībām 1415.gada 14.decembra transsumtā).
[2] ordinacionem fecimus.
[3] flumen.
[4] Mazote.
[5] poteremus.
[6] Seko et.
[7] Thewtonica.
[8] Šeit un arī turpmāk tekstā Cristi.
[9] nostri sigilli.
[10] Trūkst vārda nostri.
[11] Thewtonica domo.
[12] flumen.
[13] Wynde.
[14] Iekavās liktais teksts izlaists šī dokumenta publikācijā Liv-, Est- und Curländisches Urkundenbuch. Hrsg. von F.G.Bunge u.a. Bd. I, Reval, 1853. n.171.
[15] Trūkst varda tali.
[16] Diversionem.
[17] sint.
[18] hec.
[19] atque.
[20] et.
[21] Seko de.